اشاره : اين مطلب ، حسب حالی است از آیت الله سید محمد جواد غروی که در آن ، شکل گیری اندیشه های خود و بسط و توسعه یافتن آنها را شرح می دهد . برای مطالعه زندگی نامه (خانواده ، اساتید ، تحصیلات ، شیوه تحقیق و ...) «زندگی نامه» را بخوانید .

در ایام جوانی و در طول تحصیل ، که عصر تحول استعمار قدیم به استعمار نو بود ، اندیشه حل مشکلات جهان اسلام و یافتن طرق اصلاح نابسامانی هایش سخت فکرم را به خود مشغول داشت . سرانجام به این نتیجه رسدم که مسلمین برای رسیدن به قافله علم و تمدن و عمران و آبادانی و آزادی راهی در پیش رو ندارند جز تمسک به حبل الله المتین ، اجتماع زیر پرچم قرآن و سنت قطعیه نبویه ، و بالاخره ایجاد امت واحده .
برای دست یابی به این هدف منشود ، از هیچ جد و جهدی فروگزار ننمودم و از هر فرصتی استفاده کردم و اساس و مبنای همه تالیفات خود را وصول به همین هدف قرار دادم که از سال 1326 شمسی ، تدریجا به رشته تحریر درآمده و به طبع رسیده است . در کتاب «نمازجمعه یا قیام توحیدی هفته» به اثبات وجوب عینی این نماز پرداختم و مبین نمودم که یکی از عوامل بسیار مهم ایجاد وحدت بین مسلمین همین نماز است . در کتاب «قربانی در منی» سوزاندن و دفن کردن و از بین بردن گوشت های قربانی را خلاف شرع دانسته و با استدلال به آیات و اخبار قطعی الصدور ثابت کردم که قربانی باید در نقطه یی انجام گیرد که گوشتش همانگونه که خدای متعال مقرر فرموده به مصرف برسد و فقراء و مستمندان جهان از آن بهره مند گردند . در کتاب «فلسفه حج» تبیین نمودم که این فریضه علاوه بر آثار معنوی و روحی که دربردارد باید کنگره عظیمی باشد در ایجاد امت واحده و حل مشکلات و مصاعب آن . در کتاب «مغرب و هلال» به اثبات این مطلب پرداختم که اختلاف در وقت شرعی مغرب و غره شهور قمریه به طوری که بین اکثر فقهاء شیعه مشهور شده خلاف سنت نبویه است و موجب اختلاف در اعیاد اسلامی می گردد و یکی دیگر از موانع وحدت مسلمین و عوامل تفریق بیشتر امت می باشد . کتاب چند جلدی «آدم از نظر قرآن» که 2 مجلد آن به طبع رسیده و مجلد سوم آن نیز در دست طبع است ، تفسیر متشابهات آیات می باشد . کتب بسیاری هم تحریر نمودم که هنوز به طبع نرسیده است . مجموع آثار مطبوع و غیرمطبوع اینجانب در فقه و اصول استدلالی و تفسیرو حدیث و فلسفه و حکمت بیش از پنجاه مجلد است.
از هنگامی آشنایی با متون فقهی بر این عقیده شدم که فقه شیعه باید کاملا پاکسازی و بازنویسی شده ، استدلالی و مبتنی بر کتاب و سنت قطعیه گردد . همه موضوعات مطروحه در علم اصول را مفید فائده ندیدم و به تنقیح آن پرداختم . حجیت ظن را مردود شمرده ، در کتابی به نام «حجیت ظن فقیه و کرابرد ان درفقه» آراء متضاد فقهاء را در این باب آورده ام که آن هم به طبع رسیده است . در موضوع علم قاضی ، حدود ، قصاص ، دیات ، ارث ، ولایت فقیه و سایر احکام نیز آنچه را که از کتاب و سنت حاصل آمد ، مستدل و مستند ، مدون ساختم که بخشی از آن در مجلد اول «فقه استدلالی در مسائل خلافی» منشر شده است .
در مورد تفسیر نیز به این نتیجه رسیدم که مفسرین کمتر مشکلات و متشابهات قرآن را دریافته و به آنها پرداخته اند ، مثل موضوع آدم ، ابلیس ، شیطان ، انس ،جن ، ملک ، قصص انبیاء و غیر آن . ازینرو در مجموعه «آدم از نظر قرآن» در حد وسع و توان به حل مشکلات قرآن پرداختم .
در تاریخ اسلام مجعولات بسیار یافتم که زندگی پیامبر و ائمه صلوات الله علیهم را زیر سوال برده و خدشه دار ساخه است ، به تنقیح و تصفیه آنها نیز پرداختم ، شکوک و شبهات را از آن زائل نمودم .
در موضوع حکمت به این نتیجه رسیدم که حکماء هم در اثبات مدعاهای خود کمتر قرآن را مستند خود قرار داده اند ، جز حکیم آخوند مولی صدرا و استاد او میرداماد .
سرانجام در طول ایام به این حقیقت دست یافتم که اختلاف نظر مسلمین در همه مسائل ، باید از میان برداشته شود . زیرا اجانب به خوبی دریافته اند که وحدت مسلمین ، عامل تعالی و ترقی و سربلندی آنهاست . ولی مسلمانها هنوز خود به این حقیقت روشن پی نبرده اند. به همین جهت خود با علماء اهل سنت در داخل کشور مذاکرات و مباحثات عدیده یی نمودم . در سال 1327 که به حج مشرف شدم ، مدتی با شیخ عبد الرحمن افریقی که از علماء بنام مدینه بود ، در رفع اختلافات شیعه و سنی مباحثه کردم .
خلاصه آنکه هدف حقیر در تمام عمر ، ایجاد اتحاد بین فرق اسلام با استدلال به کتاب مجید و اخبار قطعیه فریقین بوده و با نظر شریف دانشوران محقق موافق ، و با تفریق امت و القاء عناد بین آنها مخالف بوده و هستم . چون با هیچ ابزاری مغلوب ساختن مسلمین و استیلاء اعداء بر آنها امکان پذیر نیست مگر از راه تفرقه افکندن میان آنها .
از علماء وقت با تنها کسی که با هم حشر و نشر و بحث و تنقیب و تحقیق و تدقیق داشتیم ، آیت الله حاج آقا رحیم ارباب ، رحمت الله علیه ، بود .از میان علماء نیز او تنها کسی بد که از روش من در بیان و ارائه موضوعات دینی حمایت صریح و جدی می نمود .
به امید روزی که چنین اتحادی بوجود آید و این مجاهدت ها به ثمر نشیند و رزق مسلمین جهان میوه های شجره طیبه باشد و شجره خبیثه تفرقه و عداوت و کینه توزی ، همان طور که قرآن وعده فرموده از میان ایشان و از روی زمین برکنده شود .